Sumenep-catatanperubahan.
Pengantar: dalam edisi III dan edisi selanjutnya, kami akan memuat kolom
“Konkonan”. Rubrik dimaksudkan untuk menghadir ruang diskusi tentang Madura
secara intens. Untuk kali ini, kami akan memuat “Bhâbhâd Songennep”
karya Radin Werdisastrosecara
bersambung. Kami memuatnya dengan sistem penulisan ejaan bahasa Madura yang
disempurnakan. Buku ini awalnya berbahasa Jawa dan dialih-bahasakan pada Madura
oleh R. Mohd. Widji
Sastranegara. Buku ini ditulis pada 15 Februari 1914 (berdasarkan
Pyatoran Sè Ngangghit) dan selesai ditulis ulang 20 Maret 1971 (berdasarkan
Pyatoran Sè Nyalèn)
(Bab
I)
Kacarèta’a
jaman kona è Songennep baḍa Rato bhângsa Madhurâ kasorang, anyama Pangèran
Mandhârâghâ, marghâ kalongghuânna è Mandhârâghâ. Dhinèng Pangèran Mandhârâghâ
jarèya kaagungan potra lalakè’ kaḍuwâ, anyama: (1) Pangèran Bukabu, marghâ
kalongghuânna è Bukabu. (2) Pangèran Bhârâghung marghâ kalongghuânna è
Bhârâghung.
Ta’
abit Pangèran Mandhârâghâ ghellâ’ sèdhâ, èsarèyaghi è Mandhârâghâ kèya (satèya
Mandhârâghâ dhaddi kampong, maso’ dhisa Kèlès noro’ Onderdistrik Ambunten,
Distrik bârâ’ ḍâjâ) teppa’ mongghing tèmor ḍhâjâna somber Mandhârâghâ. Asta
buru bi’ rèng-orèng dhisa jaḍiyâ kappra ènyamaè Asta Patapan, marghâ ghi’
lambâ’na ghâsèk èkennengngè orèng atapa.
Èkala
pandhâ’na carèta, Pangèran sè kaḍuwâ ghellâ’ paḍa sèdhâ. Pangèran Bukabu
èsarèyaghi è Bukabu (satèya Bukabu dhâddi dhisa, ghun è bârâ’ ḍâjâna
Mandhârâghâ, noro’ Onderdistrik Ambunten). Dhinèng Pangèran Bhârâghung
èsarèyaghi è Bhârâghung (satèya Bhârâghung dhâddi dhisa, noro’ Onderdistrik
Lu’-Ghulu’, Distrik bârâ’ lao’).
Prandhinèng
Pangèran Bhârâghung ghellâ’ adhinggâ potra bâbinè’ kasorang, anyama Endang
Kilangen, araka Bramanakanda. Ta’ abit Endang Kilangen kaaghungan potra lalakè’
kasorang anyama Wagungru’yat. Saellana Wagungru’yat dhibhâsa, pas jumenneng
rato è Songennep, ajhâjjhuluk Pangèran Satyadiningrat, akaraton è dhisa
Banasarè (satèya Banasarè dhâddi dhisa, noro’ Onderdistrik Ru-Baru, Distrik
bârâ’ ḍâjâ).
Pangèran
Satyadiningrat ghellâ’ pas lajhu araji majhâḍi’ sapopona èbhuna, iyâ arèya
potrana Pangèran Bukabu, anyama Dewi Sarini. Ta’ abit Pangèran Satyadiningrat
kaaghungan potra bâbinè anyama Saini, ajhâjjhuluk Dhinaju Potrè Konèng, sabâb
kolè’na konèng taḍâ’ bhâbhânḍhinganna, sarta raddhinna alèlèbâdhi. Saellana
Dhinaju Potrè Konèng ghellâ’ ceng-kapaceng, lajhu ètarè èparaka’ana bi’ rama-èbhuna,
tapè ta’ kasokan; marghâ salèrana ta’ angghâli sakalè parkara dhunnya, coma’
lèbur abhâktè ka Gustè Allah bhâi. Saellana jarèya Dhinaju Potrè Konèng lajhu
mèyos ka ghuwâ Pajuddhan, nyeppè abhâreng parnyaèna katello.
Kaoca’a
bâḍâ orèng tapa lalakè’ kaḍuwâ satarètan paḍâ potrana Rato panḍhita, iyâ arèya:
(1) anyama Adipoday, atapa engghun è ghunong Gegger, (2) anyama Adirasa, atapa
engghun è ghunong Galagas.
Kaoca’an
Dhinaju Potrè Konèng sè nyeppè ta’ adhâ’âr, ta’ asarèn. Saellana ollè pèttong
malem teppa’ tangghâl pa’bhellâs, salèrana tareddhep lajhu asopena apolong
teḍung bi’ orèng lalakè’ kasorang, robâna talèbât bhaghus, ngako anyama
Adipoday. Pada kala jârèya Dhinaju Potrè Konèng takerjhât, lajhu abungo,
ngabhâs orèng sè ètèngalè è ḍalem sopennana, tapè ta’ ngoladhi pa-apa. Saellana
ghi’ lagghu Dhinaju Potrè Konèng lajhu bhubhâ ka karaton. Bit-abit lajhu
bhubhut.
Amarghâ jarèya rama-èbhuna talèbât dhukana, kongsè Dhinaju Potrè Konèng
èkarsa’aghi patè’è, karana rama-èbhuna ta’ kellar nyanḍâng malo, tako’ kongsè
kapyarsa ka To-rato sè laèn, ta’ burung andhâddhiyâghi kocemma naghârâ.
Anangèng ta’ kadhâddhiyân èpatè’è, marghâ palanglangnga Kè Patè. (1-2) (sumber: http://santrepangarangan.com/bhabhad-songennep-bagian/)
Komentar
Posting Komentar